Paradox

Zijn we als kinderen van God heiligen of zondaars? Het bijbelse antwoord is: beide. Dat kan niet en toch is het zo. Zo is het evangelie.

De almachtige Zoon van God liet Zich als een lam naar de slachtbank leiden: het evangelie is één en al paradox (schilderij van Francisco de Zurbarán).

Ik val gelijk maar met de deur in huis: ik heb steeds meer moeite met het geestelijke ‘voor-en-na-denken’ dat ik ook onder gereformeerden tegenkom, in publicaties, tijdens bepaalde events en in gesprekken. Ik doel daarmee op de boodschap dat wie Christus kent en aangenomen heeft, een nieuwe identiteit gekregen heeft (tot zover bijbels evangelie) en al het oude definitief achter zich gelaten heeft (in dit gedeelte zit mijn moeite).

Mijn punt is niet dat genade niet levensveranderend is, maar dat we onze ‘oude natuur’, om het maar even klassiek te zeggen, in dit leven helaas niet helemaal kwijtraken. En je sluit je ogen voor de realiteit wanneer je doet alsof dat wel zo is, want ‘zelfs de allerheiligsten in dit leven hebben niet meer dan een klein begin van gehoorzaamheid’.

Dit is het dilemma: zijn we heiligen of zijn we zondaars? In een poging om die spanning op te lossen kun je in twee valkuilen vallen.

Je kunt allereerst te gering denken van Gods genade. De eerste hoofdstukken van de brief aan de Efeziërs beschrijven de overweldigende uitwerking daarvan in het leven van Gods kinderen: dezelfde kracht die Jezus uit de dood deed opstaan, namelijk Gods eigen Geest, is werkzaam in het leven van wie Hem volgen (1:19)! Echt een vers dat je tientallen keren moet lezen om tot je door te laten dringen hoe immens diep Gods liefde gaat en hoe onvoorstelbaar verstrekkend het evangelie is, ook voor jou persoonlijk.

Je kunt ten tweede echter ook te gering denken van de macht die de zonde nog heeft: we zijn nog niet los van de wereld, de duivel én ons eigen vlees. Het getuigt van weinig realiteitszin wanneer je dat in het leven van jezelf en van andere gelovigen niet terugziet.

Het evangelie is één en al paradox

Dit is typisch zo’n punt waarbij twee waarheden die elkaar lijken uit te sluiten beide voor honderd procent overeind gehouden moeten worden om recht te doen aan het evangelie en aan de grootheid van God. Een paar andere voorbeelden daarvan zijn de spanning tussen Gods almacht en onze eigen menselijke verantwoordelijkheid, de spanning tussen Gods liefde en Gods toorn over de zonde en – als het gaat over het gebed – de spanning tussen Gods vastliggende plannen en de kracht van het gebed om zijn koninkrijk in deze wereld te laten doorbreken.

Gereformeerden leven bij de gratie van dit soort ogenschijnlijke tegenstrijdigheden. Het evangelie is in die zin één en al paradox, met altijd als ijkpunt het leven van Gods Zoon. Nergens wordt die paradox zichtbaarder dan in zijn leven: God zelf die mens werd en moest sterven om ons het leven te geven. De almachtige Zoon van God die Zich als een lam naar de slachtbank liet leiden. Dankzij Hem loopt het uit op een overweldigende overwinning op de dood. Ook in ons: heilige, verloste zondaars.

We leven ons leven lang in een spanningsveld waarin Jezus het laatste woord heeft. Goddank.