Co-creatie in Gouda

Praktijkcentrum | 12 oktober 2019

Praktijklokaal

De GKv Gouda groeide uit haar jas. Veel kerken weten uit ervaring hoe lastig het is om dan tot een breed gedragen verbouwplan te komen. In het kerkgebouw wordt de identiteit van de gemeente zichtbaar en er zijn veel verschillende en vaak tegengestelde wensen. Dat maakt kerkverbouw tot een complex proces.

Met de verbouwing is ook een moderne, open ontmoetingsruimte gecreëerd.

In Gouda werd voor de verbouw van kerkgebouw Vaste Burcht architectenbureau Open Kaart ingeschakeld. Dit bureau werkt vanuit het principe van co-creatie, een vorm die steeds vaker wordt toegepast bij maatschappelijke vraagstukken. Deze werkwijze past in de trend om kerkleden zelf eigenaar te laten zijn van wat er gebeurt en verantwoordelijkheid te laten dragen voor de kerk en haar gebouw.

Wessel Jonker, architect bij Open Kaart: ‘Belangrijk is dat je start met het samen formuleren van een toekomstvisie, waarin wordt ingegaan op kerk-zijn in 2019 en bijvoorbeeld de betekenis van liturgie.’ Daarom is eerst gewerkt aan het verhelderen van de visie. De gemeente werd zich ervan bewust dat het nogal gesloten gebouw uit de jaren zeventig niet meer paste bij het verlangen om een open kerk te zijn, met ruimte voor ontmoeting en allerlei activiteiten die de gemeente wil ontplooien.

Het gebouw is daarom grondig aangepakt. De lange kerkzaal is een kwartslag gedraaid; de preekstoel is vervangen door een podium. Dit geeft direct een frisse en moderne sfeer in en rond het kerkgebouw.

Het bijzondere in Gouda zit in het proces, waarbij veel gelegenheid was om in gesprek te gaan met diverse groepen gemeenteleden: jongeren, ouderen, muzikanten, beheerders en de predikant. Zo konden behoeften en waardering in kaart worden gebracht. Daarnaast heeft het ontwerpteam zijn licht opgestoken bij andere kerken met een betekenis voor de buurt en is de omgeving van het kerkgebouw geanalyseerd op kansen.

De plannen konden rekenen op een groot draagvlak en de gemeenteleden hebben samen de benodigde financiering opgebracht. Toen het na bespreking door de gemeente echt op ontwerpen aankwam, is een klankbordgroep van kerkleden ingesteld die fungeerde als ‘de oren en ogen van de gemeente’. De leden ervan benoemden wat ze belangrijk vinden, waar ze zich zorgen over maken en welke vragen er leven.

Na de vaststelling van het definitieve ontwerp werden opnieuw gebruikersgroepen betrokken bij de uitwerking van de plannen voor de verschillende onderdelen van het gebouw. Het kerkgebouw is in mei 2019 geopend. ‘Geloven en ontmoeten’ staat centraal voor de gemeente. Het kerkgebouw past daar nu weer bij: er is ruimte voor ontmoeting met God, met elkaar en met de buurt.