Elke dag de Bijbel lezen

Na het verschijnen van de Bijbel in Gewone Taal (BGT) heb ik tijdens een dienst de recente Bijbeluitgaven eens op een fysieke stapel gelegd. Van Willibrord tot NBV, van HSV tot BGT en nog veel meer… Je zou als gemeente bijna gaan blozen van deze overvloed. En na de zondagse Schriftlezing heb je nog zes werkdagen voor je. Wat een kansen om door de week de zondagse lezing voort te zetten – in de gemeentekring en thuis. Maar hoe staat het in de praktijk met die dagelijkse lezing?

Wie serieus aan de slag gaat met het dagelijks in de Bijbel lezen, merkt dat het hele tijden aardig kan gaan tot er zomaar de klad in komt. Na de vakantie pak ik het wel weer op, denk je misschien. En ach, er zijn anderen in de gemeente die niet eens verder komen dan die al genoemde eerste dag van de week…

Nee, dan vroeger, in het gezin waar je opgroeide of bij je grootouders. Toen werd aan tafel na elke maaltijd steevast een gedeelte uit de Bijbel gelezen – ‘van kaft tot kaft’ of kriskras door de Bijbelboeken heen. Terugkijkend in dit Reformatiejaar zou ik niet eens weten in welke eeuw deze gewoonte tot zo’n brede praktijk is geworden.

Aan zo’n vast patroon en aan dat collectieve lezen zaten vast en zeker ook stroeve kanten. Je gedachten konden alle kanten op dwalen, en het had toch iets van een sleur. En toch, deze vaste gang van Bijbellezen na de maaltijd leek op een dagelijks laagje manna in de woestijn.

Solide bedding

Een mooie gewoonte dus, als mensen samen aan tafel eten en deze geregelde Bijbellezing weten vol te houden. Ook al is het voor de meesten van ons verdund tot éénmaal daags, zo schat ik in. Het lukt gewoon niet meer als tweeverdieners, met soms onregelmatige diensten, files, vergaderwerk, tv en hobby’s. Hoe vaak ben je als gezin nog compleet? Of hoe vind je als alleengaande de motivatie om solo te bidden en Bijbel te lezen?

Deze vaste gang leek op een dagelijks laagje manna in de woestijn

Hoe je het ook wendt of keert, de solide bedding die voor de meesten van ons van huis uit onder onze Bijbellezing lag, is minder stevig geworden – met minder lijn en minder collectieve draagkracht. De verbanden in de samenleving en de kerk zijn losser geworden. Met als gevolg dat er meer gevraagd wordt van onze persoonlijk keuzes. Maar dat betekent niet alleen verlies.

Bijbelapp

Ik zie om me heen mooie dingen gebeuren. Om te beginnen is de Bijbel voor heel veel mensen tegenwoordig letterlijk altijd onder handbereik via smartphone of tablet. Mooi om dan van een jongere te horen dat hij al reizend in de bus of de trein een stukje in zijn digitale Bijbel leest. Anderen laten zich elke morgen via e-mail of smartphone verrassen door een tekst van ‘Dagelijks Woord’ (www.dagelijkswoord.nl) of nemen dagelijks een Bijbelfragment met een meditatieve toelichting van Jos Douma tot zich (www.tijdmetjezus.nl). Het kan nog grondiger natuurlijk. Nicky Gumbel (van de Alphacursus) kwam met zijn ‘Bible in one year’. Met dagelijks drie Bijbelgedeelten lees je in één jaar de hele Bijbel door (bijbeljaar.nl).

Je moet het willen en je moet het doen. Persoonlijke keuze dus. Maar wel met de schare die niemand tellen kan op slechts één klik afstand – medegelovigen, die samen met jou datzelfde Bijbelgedeelte lezen en overdenken. Dat is ook 2017.

Kleine kring

Na zo’n surftocht op het wereldwijde web is het goed om dicht bij huis te eindigen. Bij ons in de NGK Amersfoort-Noord is het aardig om te zien hoe verschillend mensen met de Bijbel aan de slag kunnen zijn.

Er is een kring waar de Bijbel opengaat voor een meditatieve lezing van maar een paar Bijbelverzen. Dat gebeurt in een mix van lezing, gebed en meditatie, om zo’n Bijbelfragment dicht bij je eigen hart te houden. Een paar Bijbelwoorden zijn genoeg bij deze aanpak en daarin kun je elkaar verrassend veel meegeven (zie ook www.josdouma.nl/index.html?/lectiodivina).

Op die manier ondervind je aan den lijve hoe taai Bijbellezen kan zijn

Heel anders is het om met zes tot tien mensen de Bijbel door te lezen van Genesis tot Openbaring en dat in iets meer dan een jaar. Dan moet je dagelijks wel vier hoofdstukken door zien te komen. Dat is niet altijd gemakkelijk, maar wel goed. Want op die manier ondervind je aan den lijve hoe taai Bijbellezen kan zijn – met zijn breedvoerige beschrijving van allerlei rituelen en gebruiken in boeken als Leviticus en Numeri. En wat is het bij de profeten vaak meer van hetzelfde. Of je ontdekt dat fijnzinnige momenten soms schokkend dicht aanliggen tegen bruut geweld (1 Samuël 26:9-11, 27:9-11). En vooral: hoe menselijk is datgene wat je leest, en tegelijk: wat laat God zich ontmoeten in dit boek. Bij onze veertiendaagse samenkomsten merken we hoe stimulerend het is om samen de Bijbel te lezen. Anders krijg je zo’n lezing van kaft tot kaft ook bijna niet voor elkaar.

Weer anders is een kring die de Bijbelstudies van Beth Moore volgt, verdiepend in meer dan één opzicht. En ten slotte kun je ook ergens gewoon aan tafel aanschuiven, waar zo’n zes mensen samen een uurtje in het Marcusevangelie lezen, a prima vista.

Vraaggericht

Dit artikel is eigenlijk vooral een pleidooi om de Bijbel te blijven lezen. Of dat weer te gaan doen. Er zijn mogelijkheden genoeg! Het Bijbellezen kan anders ook zo gemakkelijk gaan lopen via de insteek ‘wat zegt de Bijbel over…’ Dat is vraaggericht Bijbellezen, een manier van lezen die voor je het weet topzwaar is aan argument en redenering. Ik heb meer gein in een onbekommerde en alledaagse lezing van de profeten en apostelen door wie God tot ons spreekt. God, die ons vóór alles uitnodigt om Hem en de ander lief te hebben. En zo ruimte en richting geeft om voort te gaan – kerkelijk links- of rechtsom – op weg naar zijn nieuwe wereld.