Van ‘gaaienliefde’ en Christus’ liefde

Daarna vatte Simson liefde op voor een vrouw in het dal Sorek, Delila genaamd.
(Rechters 16:4)
Is het een verdienste als je liefhebt wie jou liefheeft?
(Matteüs 5:46)

Het is zo’n dag dat alles proeft naar lente. De lucht is nog fris, maar de zon begint kracht te ontwikkelen. De wilg zit al in zijn lichtgroen blad, de overige bomen staan op het punt uit te botten. Een ekster gaat op in de bouw van zijn nest. Een jongen en meisje lopen hand in hand over het pad.

Vogelgeluiden komen van alle kanten, terwijl ik langs het Spaarne fiets: de trillers van de winterkoning, het gekweel van de roodborst, het tweetonige – en daardoor eentonige – geluid van de tjiftjaf.

(beeld Alec Owen-Evans/iStockPhoto)

Dan hoor ik enkele zachte, warme klanken die ik niet meteen kan thuisbrengen. Ze hebben iets weg van het koeren van een duif, maar daar doorheen klinken zacht krassende klanken die niets duifachtigs hebben. Ik kijk en zie op een bladloze tak twee gaaien zitten. Met hun snavels strijken ze liefderijk langs elkaars hals en vleugels en fluisteren ze elkaar allerlei kooswoordjes in de oren. Ik stap even af en zie het aan.

Eerlijk gezegd, ik mag gaaien niet. Mooie, maar meedogenloze moordenaars zijn het. Hun felle gekrijs in mijn achtertuin belooft voor de andere vogels zelden iets goeds. Met vals spiedende ogen loeren ze naar het volgende nest dat ze leeg kunnen roven.

Maar nu hoor ik – verbaasd – het zacht klokkende, zelfs verlokkende geluid aan. Dat deze schetterende schreeuwers zulke prettige klanken kunnen voortbrengen, ik wist ervan, maar maak het nu voor het eerst mee. De minnezang van de gaai.

Driftmatig

Dit is niet de liefde die de Heer Jezus ons heeft voorgeleefd en aangeleerd, de liefde die het menselijke samenleven op koninkrijksniveau brengt. De gaaienliefde bevindt zich helemaal in de sfeer van het instinctieve, het driftmatige.

Het is het soort liefde waardoor Simson – hij kon een leeuw doden – het schoothondje van Delila werd. Gewillig liet hij zich door haar temmen en trimmen. Het is het soort liefde waardoor Esau – wiens liefde net als die van zijn vader Isaäk door de maag ging – zijn eerstgeboorterecht verkocht. Het is het soort liefde dat mensen in vervoering het volkslied doet zingen, om even later uit vaderlandsliefde de ramen van een azc in te gooien.

Het is naïef om deze liefde zonder reserve ‘ware liefde’ te noemen, zelfs als ze tot offers bereid is. Ook deze liefde moet opnieuw geboren worden.

Andere orde

Jezus’ liefde is van een andere orde. Ze is een afspiegeling van Gods liefde. Ze heeft de naaste lief als zichzelf. Ze heeft zelfs vijanden lief.

Het is een liefde die zich pas als liefde bewijst als de gaaienliefde – vergeef me de uitdrukking – over is. Het is een liefde die daar mogelijk wordt, waar de mens met Christus sterft aan het kruis en met Hem opstaat in een nieuw leven.

De liefde, in elke vorm, mag gevierd worden in de kerk. Over een huwelijk mag Gods zegen gaan. Maar die zegen wordt in een passende positie ontvangen, op de knieën, aan de voet van het kruis.

Zelfs in de uitwerking van de onbekeerde liefde zie je wat liefde vermag. Zelfs de niet wedergeboren liefde kan – tijdelijk althans – de grootste schreeuwer tot een zoetgevooisde minnaar maken. Hoeveel meer kan Christus’ liefde dan met ons doen!

Om over na te denken

• Leg jezelf eens op de snijtafel en ontleed eerlijk je eigen gevoelens. Wie heb jij lief, en waarom? Hoeveel ‘gaaienliefde’ zit er in jou?
• Wat zou er allemaal in de wereld veranderen als mensen elkaar gingen liefhebben zoals God ons liefheeft?
• Wat moet er met jou gebeuren om lief te hebben met de liefde van Christus?