Stimulans: Eigentijdse psalmen en belijdenisgeschenken

Uit het enorme aanbod dat digitaal en in gedrukte vorm verschijnt, haalt de rubriek Stimulans enkele publicaties voor het voetlicht die kunnen helpen bij geloofsgroei of gemeenteopbouw. Met deze keer onder meer eigentijdse psalmberijmingen op de bekende Geneefse melodieën en tips voor belijdenisgeschenken.

Helikopterviews van het verhaal van de Bijbel

Beeld uit de animatie van Dan Hait.

Om iets te kunnen begrijpen van de afzonderlijke Bijbelverhalen uit het Oude Testament, is het essentieel om de grote verhaallijn te kennen: Gods plan van paradijstuin naar nieuwe wereldstad, van schepping naar herschepping, met alle stappen die Hij onderweg zette en nog steeds zet om dat plan ondanks hevige tegenstand toch tot een goed einde te brengen. Op YouTube zijn diverse filmpjes te vinden die deze verhaallijn goed weergeven en die dus heel geschikt zijn om met een kring of jeugdgroep de context van een Bijbelverhaal op het netvlies te krijgen.

Dan Hait zet in zwartwit in vijf minuten het Oude Testament neer (www.youtube.com/watch?v=I400jhY2DF0, of zoek op ‘The Old Testament told in only 5 minutes’), en in iets minder dan drie minuten vertelt The Thread (www.youtube.com/watch?v=AWF3dvWlMLs, ook met Nederlandse ondertiteling) de rode draad van de Bijbel: Gods liefde en trouw in de hele geschiedenis van schepping tot wederkomst en eeuwig leven in aanbidding. In de serie Denkstof (www.youtube.com/watch?v=RZpv0med3Ow of zoek op ‘Denkstof stoomcursus Bijbel’) geeft Rikko Voorberg een soort aanschouwelijk minicollege waarbij hij al vertellend de 66 Bijbelboeken overzichtelijk ordent.

Belijdenisgeschenken

In deze en de volgende maand zullen in heel wat gemeenten weer jongeren openbare belijdenis afleggen van hun geloof. Het is nog altijd hét moment om hun boekenkast te vullen met goede populair-theologische lectuur. Diverse uitgevers en boekhandelaren hebben op hun websites een handige lijst staan met uitgaven die zij geschikt vinden om aan jongeren cadeau te doen. Kijk bijvoorbeeld op www.vanrietschoten.nl/belijdenisgeschenken, www.wevervanwijnen.nl/belijdenisgeschenken of www.fakkel.nl onder ‘belijdenis’ (linkerkolom).

Naast (doelgroepen)bijbels in verschillende vertalingen en Bijbels-theologische boeken op allerlei niveaus prijkt dit jaar op een aantal van deze lijstjes het boek Start to write van Wilma Poolen, een uitermate praktisch en handig hulpmiddel voor jongeren die werk willen maken van hun stille tijd. Met een schrift naast de Bijbel, waarin je aan de hand van creatieve opdrachten uit het boek dingen opschrijft, dringt wat je leest veel beter tot je door en houd je het ook beter vast.

Het schrijven is geen doel op zich, maar een middel om meer uit de Bijbelstudie te halen; Start to write bevat in feite aanwijzingen om al schrijvend te mediteren over Bijbelteksten. Je kunt het in je eentje gebruiken, maar het is ook geschikt voor groepen en kringen.

Eigentijdse psalmberijmingen

Goede wijn behoeft geen krans, en zo behoeft het ook geen betoog dat de psalmen het verdienen om veel en vaak gelezen en gezongen te worden, om erover te mediteren en ze uit het hoofd te leren. Ze zijn de liederen bij uitstek voor de eredienst, maar daar ondervinden ze nogal wat concurrentie van eigentijdse liederen en gezangen, onder andere omdat de tekst van de gangbare berijmingen op de Geneefse melodieën niet erg toegankelijk is. Projecten als Psalmen voor Nu en The Psalm Project dragen wel bij aan de populariteit van de psalmen, maar in de eredienst vinden deze psalmberijmingen maar mondjesmaat ingang.

David Heek en René Barkema werken al een poosje aan Levensliederen, die ze zelf zien als aanvulling op de twee eerder genoemde projecten: eigentijdse, goed zingbare berijmingen van de psalmen op de bekende melodieën. 25 Levensliederen verschenen eerder al gebundeld bij Uitgeverij Vuurbaak (op de website staan er inmiddels 26). Ze zijn vrij van rechten door iedereen te gebruiken in en buiten de erediensten.

Dat geldt helaas niet voor de eveneens heel toegankelijke berijmingen van www.denieuwepsalmberijming.nl. De werkgroep achter deze berijmingen is al veel verder dan Heek en Barkema, maar voor het gebruik van deze berijmingen in de erediensten is een CCLi-licentie nodig.

Geloof en wetenschap voor jeugdgroepen

‘De Bijbel is een enorm dik boek, maar toch staat er een heleboel niet in. Vooral als het gaat om moderne ontdekkingen is het soms lastig om de Bijbel als leidraad te gebruiken.’ Met deze inleidende zinnen verantwoordt bioloog René Fransen de uitgave van Check it out!, een bundel met kant-en-klaar cursusmateriaal voor kringleiders van jongerengroepen vanaf 15 jaar. Hij besteedt daarin aandacht aan zes (natuur)wetenschappelijke vragen en de daarmee samenhangende ethische vragen: wat is onze plek in het heelal, waar komen we vandaan, wat is wetenschap, zijn wij ons brein, wat moeten we met de Bijbel, en mogen we orgaandonor worden? De bedoeling van het boek is niet om lezers en deelnemers aan gespreksgroepen een bepaalde kant op te sturen, maar om hen aan het denken te zetten.

Het materiaal is samengesteld in samenwerking met ForumC en wordt uitgegeven door Royal Jongbloed. Voor een groot gedeelte is het ook te vinden op www.geloofenwetenschap.nl/checkitout. Wat het boek meer biedt, is vooral de instructie voor de kringleider.

Verzoening dichtbij brengen

Verzoening is een begrip dat niet iedere christen even gemakkelijk hanteert of gebruikt, schrijft Kees van der Kooi (hoogleraar systematische theologie aan de VU) in het maartnummer van Woord en Dienst. Hij stelt: ‘Wie theologisch zinvol wil spreken over verzoening kan het best dichtbij beginnen, bij de verhalen van mensen, bij de ervaringen. Want daar zijn de scheuren te zien. Het grote begrip verzoening heeft te maken met kwaad tussen mensen, met levens die beschadigd en geschonden zijn.’

Ervaringen die schreeuwen om verzoening kent iedereen: in de familiesfeer, op het werk of in het grote onrecht in de wereld. Gods daad van verzoening in Jezus Christus wijst erop dat Hij de macht van de dood, van de opstand en de vervreemding niet accepteert en een tegenmaatregel treft. Na de verzoening, de daad van God, is er een nieuwe werkelijkheid in ons leven. Het artikel eindigt met een mooie anekdote over wat Gods verzoening uitwerkte in het leven van een eenvoudige Armeense vrouw, ergens begin vorige eeuw. Een moeder van wie de echtgenoot door de Turken was weggevoerd om nooit meer terug te komen, liet haar twee kleine jongens elke dag voor ze naar school gingen knielen bij de deur en bidden dat ze hun vijanden zouden liefhebben. Die vijanden zouden ze namelijk tegenkomen – op straat.

Het artikel heet ‘De macht van het kwaad geoordeeld’ en is te lezen op www.candle.nu. Je kunt ook via www.woordendienst.nl een proefnummer van het tijdschrift aanvragen.