Column: Pop-up preekstoel

In veel kerken gaat het liturgisch centrum op de schop. De preekstoel is dan bij voorbaat kansloos. In de vaart der volken gaat de kansel eruit om plaats te maken voor een multifunctioneel podium. Daar kan de voorganger zijn bullets kwijt op een piepklein lessenaartje. Want echte communicatie vraagt om bewegingsvrijheid, interactie en lichaamstaal. Een kansel met trapje en deurtje voelt als een Nokia met klapscherm en dat kan echt niet meer.

Wij kerken in een school met podium. Dus over afschaffing van de preekstoel hoefden wij niet eens te discussiëren. Ook wel eens lekker. Maar deze zomer ontdekte ik een nieuw fenomeen: de pop-up preekstoel. Een soort vouwwagen, maar dan van hout. Een kansel die in opgevouwen toestand bestaat uit anonieme planken. Maar in enkele stappen verandert alles en staat er een kansel met een kloek klankbord boven het hoofd. Handig voor kerken en scholen en hun kale podia.

Een kansel met trapje en deurtje voelt als een Nokia met klapscherm en dat kan echt niet meer

Deze preekstoel staat echter niet in Amsterdam, maar in het Musée du Désert (Anduze). Dit museum vertelt de geschiedenis van de hugenoten. Deze camisards verborgen zich in de wildernis van de Franse Cévennes voor de vervolging door Lodewijk XIV. Deze koning haalde aan het einde van de zeventiende eeuw een streep door de godsdienstvrijheid en verbood het gereformeerde geloof.

Camisards werden hevig vervolgd met radbraken, executie of veroordeling tot galeislaaf als gangbare repressiemiddelen. Toch bleven ze bij elkaar komen in het ruige berglandschap. Rond die gekke mobiele preekstoel. In het diepe besef dat hier gesproken werd over zaken van leven en dood.

Terug in het vrije Nederland kijk ik met andere ogen naar het podium. Een tafel. Een minuscuul lessenaartje. Inderdaad: alle ruimte voor beweging in woord en gebaar. Ik hoef niet terug naar het trapje met het deurtje. Maar het beeld van die pop-up preekstoel laat mij niet los. En het verlangen van die camisards: ‘Here Jezus, om uw Woord, zijn wij hier bijeengekomen.’