Talenten in Gods koninkrijk

Het zal zijn als met een man die op reis ging, zijn dienaren bij zich riep en het geld dat hij bezat aan hen in beheer gaf.
(Matteüs 25:14)

De gelijkenis van de talenten is vaak uitgelegd als een aansporing van de Heer om toch vooral je (intellectuele) capaciteiten niet onbenut te laten. ‘Doe je best op school, ga je huiswerk doen! Je hebt niet voor niets zulke talenten van God gekregen!’ Het werd nog net niet gezegd, maar daaronder leefde vaak de gedachte dat je tóch iets moet doen om het eeuwige leven te beërven. Ik overdrijf misschien, maar zulke gedachten waren en zijn er. Gaat het in deze gelijkenis hierover?

(beeld Kuzma/123rf.com)

De gelijkenis maakt onderdeel uit van een drietal. Ze gaan allemaal over iemand die lang wegblijft (Matteüs 24:49; 25:5; 25:19) en wat zijn relaties doen in de tijd dat ze wachten op zijn terugkomst.

In déze gelijkenis gaat het over een man die op zakenreis gaat en zijn bezit toevertrouwt aan zijn slaven. Inderdaad: hij vertrouwt zijn bezit toe. Talenten zijn geen persoonlijke capaciteiten, maar gewichtsmaten. De man in het verhaal heeft zeker acht talenten, dan praat je omgerekend over bijna vier miljoen euro. En hij verdeelt het over drie slaven, al naar gelang hun capaciteiten, om er vrijelijk mee aan de slag te gaan in de tijd dat hij op reis is.

Die heer in de gelijkenis is Jezus, en die slaven zijn wij. Hij vertrouwt ons heel zijn bezit toe! Dat wil zeggen: zijn hele schepping. Door zijn woord is alles tot stand gekomen (Genesis 1 en Johannes 1). Zonder Hem was de schepping er niet en waren wij er ook niet. En toen de schepping door de zonde gesloopt werd, kwam Hij terug om die terug te kopen uit de macht van de boze. Het kostte Hem zijn leven op Golgota, maar zó is deze wereld weer helemaal in zijn handen gekomen. Alles is van Hem!

Troost bieden

Alles: de bergen, de zeeën, de stranden, de polders, de vogels en de bloemen. Maar ook ons werk, ons huis, ons huwelijk, onze vakantieoorden, onze pensioenvoorziening. Het is van Hem, maar Hij vertrouwt het ons toe.

En… Hij geeft daarbij een zak vol geld (talenten) mee. Dat zijn de dingen of geheimen van de Heer, zoals we die bij Hem kunnen zien en vinden: leven uit genade, liefhebben in plaats van haat koesteren, vergeving ontvangen en schenken, vrede stichten, hoop houden, troost bieden, geloofsvertrouwen hebben, uit zijn op verzoening, geduld hebben. Al die dingen die er wezenlijk toe doen in zijn koninkrijk. Hij geeft ons goud in handen!

Keurig

Hij is ontzettend benieuwd wat we ermee doen. Die eerste twee slaven wisten het wel. Ze hielden van hun heer en gingen lekker aan het werk. Ze wilden hem verrassen als hij weer thuiskwam. Daarom waren ze ondernemend en namen ze allerlei, soms riskante, initiatieven om met wat hun toevertrouwd was aan de slag te gaan.

De derde slaaf liet het afweten. Niet dat er veel op hem was aan te merken. Hij handelde buitengewoon correct, leefde netjes en toen zijn heer terugkwam gaf hij het geld keurig terug. Waarom? Omdat hij niks had met zijn baas. Hij vertrouwde hem ook niet in zijn bedoelingen. ‘Die baas is machtig streng, stelt onmogelijke eisen en gaat straks op een vreselijke manier afrekenen. Het is toch nooit goed wat ik doe…’ Hij kon niets met genade.

Om over na te denken
1. In Matteüs 25:31-46 worden de ‘talenten’ verder ingevuld. Hoe gaan de gebruikers daarmee om, en waarom? Wat kun je daar vandaag concreet mee?
2. Maar al te snel ben ik zelf ook alleen maar correct aan het leven. Waar en hoe begint dat riskante leven uit genade, in onze samenleving van ‘hardwerkende Nederlanders’?