De prioriteiten in het koninkrijk van God

‘Vanwaar toch al die bedenkingen? Wat is gemakkelijker, te zeggen: “Uw zonden zijn u vergeven” of: “Sta op en loop”?’ (Lucas 5:22-23)

Het is zo’n aardige uitdrukking in het Engels: first things first. First kan twee dingen betekenen: dat wat het belangrijkst is en dat wat het eerst moet gebeuren. Er moeten prioriteiten gesteld worden. Dat geldt voor iedereen. Ook bestuurders en politici zijn met het oog op de komende verkiezingen weer bezig om uit te leggen welke prioriteiten zij voor ons land stellen. Maar hoe is dat in het koninkrijk van God? Hoe liggen daar de prioriteiten?

(beeld eugenesergeev/iStock)

Welke prioriteiten in Gods koninkrijk gelden, wordt duidelijk als Hij naar deze wereld toekomt in de persoon van zijn zoon Jezus Christus. Niet met imponerend machtsvertoon, maar Hij zoekt mensen op. In allerlei zalen en zaaltjes vertelt Jezus dat het jaar van Gods genade is aangebroken. (Lucas 4). ‘Mensen, God komt met vriendelijke woorden naar jullie toe. Ik mag jullie vertellen dat Hij van jullie houdt. Dat Hij jullie graag erbij wil hebben en dat jullie opnieuw of voor het eerst echt met Hem gaan leven! Er is niet alleen vergeving voor de dingen die jullie verkeerd gedaan hebben, maar ook voor de goede dingen die jullie nagelaten hebben.’

Op een bepaald moment is Hij ergens (Lucas 5:17-26) en blijkt dat ook de religieuze elite Hem gevolgd is: farizeeën en wetgeleerden uit het hele land. En, zegt Lucas dan in een bijzinnetje: ‘Er was kracht van genezing voorhanden, zodat Hij kon genezen.’ Met andere woorden: er gaat nu vast iets spectaculairs gebeuren. Maar Jezus neemt alle tijd om het evangelie van zijn Vader te verkondigen. De mensen luisteren. Sommigen drinken het in, anderen zijn argwanend en weer anderen – de farizeeën en schriftgeleerden – zijn buitengewoon kritisch. Ze vinden het bloedlink dat Jezus zoveel volgers heeft. Daarom willen ze Hem ergens op kunnen pakken.

Intussen komt een groepje vrienden bij het huis waar Jezus is. Ze hebben iemand bij zich die verlamd is. Toen ze hoorden dat Jezus in de buurt was, hebben ze hun vriend met bed en al meegesleept. Het zou toch wat wezen als hun vriend door deze Jezus geholpen werd? Kon hij weer aan het werk gaan, konden ze leuke dingen met hem doen en dan zou voor hem het gewone leven weer beginnen. Elke dag op bed, dat is geen leven toch? Omdat het huis stampvol is, kiezen ze een alternatieve route om bij Jezus te komen. Door het dak. Vrij lomp natuurlijk om niet even te wachten… Jezus wordt midden in zijn verkondiging gestoord. En de impliciete boodschap van die gelovige vrienden is: we willen graag dat U hier en nu onze vriend geneest. Dat koninkrijk van U en uw Vader is wel belangrijk, maar onze vriend heeft een probleem. Een groot probleem, als hij weer kan lopen, is het opgelost.

Genezing of vergeving?

Wat heeft prioriteit: vergeving van zonden of genezing van een verlamde? De vriendelijke ogen van God of de kundige handen van een dokter? Wat zet meer zoden aan de dijk: dat die jongen weer kan lopen en weer een hardwerkende Israëliër wordt, of dat hij uit ervaring weet wat genade is? Wat is belangrijker: dat je kinderen een goede carrière hebben of dat ze de Heer volgen? De theologisch wenselijke antwoorden kennen we wel. Maar in de harde praktijk van het leven? Zijn de vriendelijke ogen van God echt belangrijker dan de vaardige handen van een chirurg? Kun je ermee leven wanneer God wel zijn vriendelijke ogen laat zien, maar dat je wel ziek blijft en vergeefs op herstel wacht? Wat is je meer waard: vergeving of genezing?

Als ik denk aan mijn eigen werk in een verpleeghuis: wat is het evangelie waard als je ziet dat iemand door alzheimer compleet de weg kwijtraakt, wartaal uitslaat en zijn geliefden niet meer kent? Kunt u, Jezus, niet beter eerst de mensen genezen en dán vertellen over uw evangelie van een liefhebbende God en Vader? Vergeving van zonden, wat koop je daarvoor? Kun je daardoor weer lopen? Helpt dat als je lijdt aan een psychische ziekte? Die man uit Lucas 5 heeft genezing nodig. Genezing is goed voor je leven hier, vergeving, dat is goed voor later, om in de hemel te komen.

Vergeving van zonden,
wat koop je daarvoor?

Jezus laat zich niet van de wijs brengen. Direct die man genezen zou Hem razend populair gemaakt hebben. Maar first things first! Wat het zwaarst is, moet het zwaarst wegen. Daarom zegt Hij: ‘Mens, uw zonden zijn u vergeven.’ Het sloeg voor de vrienden van de verlamde man en voor de man zelf waarschijnlijk als een tang op een varken. Alsof je een ons salami bestelt en vervolgens een volkoren bruin ontvangt. Ik vroeg toch om wat anders? Ja, maar dit is wat je nodig hebt: vergeving van zonden. Dat je ontdekt wie God is. Dat Hij je maker en je Vader is en dat je bij hem gered en geborgen bent. Mensen weer terugbrengen bij God, daar kwam Jezus voor. Dan kun je pas echt lopen en weer met Hem gaan leven. Nieuw, én anders!

Een ander mens

Hoe anders, dat blijkt wel uit het vervolg. Dan komt Hij namelijk bij Levi, een man die uit is op geld. Een corrupte kerel, gewoon ziek zoals hij doet en mensen bedondert. Jezus vraagt Hem om een van zijn leerlingen te worden. Levi weet niet wat hem overkomt. Ziet U mij zitten? Ja, Jezus ziet jou zitten. Levi staat op, pakt het zware matras van zijn verleden op en gaat Jezus volgen. Hij wordt een ander mens. Even later zorgt hij voor een fantastisch etentje waarbij hij niet alleen Jezus uitnodigt, maar ook al zijn andere net zo corrupte collega’s. De een is niet beter dan de ander. Precies zoals Jezus het hebben wil. Want, zegt Jezus: ‘Ik ben niet gekomen om rechtvaardigen te roepen – nette, brave mensen – maar om zondaars te gunnen een nieuw leven te beginnen.’ Met Jezus kan het leven pas weer echt gevierd worden!

Alsof je een ons salami bestelt en
een volkoren bruin ontvangt

Zo gaat Jezus te werk in de spannende wereld van zijn dagen. Een wereld waarin de Romeinse keizer het voor het zeggen heeft en farizeeën en schriftgeleerden het evangelie verduisterd hebben. Jezus begint in het klein, in de dorpen en stadjes van een kleine provincie. Hij komt vertellen dat er toekomst is voor mensen die het verziekt en verbruid hebben. Dat God in Hem zijn vriendelijke ogen laat zien. Dat een veilig leven begint bij de vergeving van zonden en niet bij het naleven van allerlei regels. Daarom komt Hij, daarover spreekt Hij en Hij zelf vergeeft mensen hun zonden. Dat is de reden dat de farizeeën en schriftgeleerden uitzinnig van woede worden (Lucas 6:11). Helemaal als Hij ook nog de toen geldende regels voor de sabbat aan zijn laars lapt en mensen geneest op die dag. Er zijn grenzen, vinden ze. Maar Jezus laat zien dat God onbegrensd goed is, juist op de sabbat. Hij is goed en vergeeft en geneest.

Dit is het begin van het einde. Want vanaf die dag wordt er door de religieuze elite druk overlegd hoe ze Jezus uit de weg konden ruimen. Jezus moet dood! Het brengt Hem uiteindelijk aan het kruis. Op het eerste gezicht lijkt dat een schandelijke nederlaag. Maar uiteindelijk blijkt het de ultieme overwinning van Gods goedheid te zijn.

Om over door te denken of te praten

• De veertigdagentijd is weer begonnen. Ga in deze dagen eens aan de hand van de evangeliën na wat steeds en uiteindelijk de reden is dat Jezus dood moest. Wat zegt dat over mensen, jezelf en over God?
• Hoe kan het dat de vriendelijke ogen van God belangrijker zijn dan de vaardige handen van een chirurg? Of vind je dat misschien een vals dilemma?
• Waarom leek de dood van Jezus aan het kruis een schandelijke nederlaag, maar bleek het de ultieme overwinning van Gods goedheid te zijn?
• Wat betekent Gods prioritering voor onze prioritering?