De leerschool van Jezus

Jelle de Kok geeft een inkijkje in Jezus’ leven. Jezus’ leven is de leerschool voor ons geestelijk leven. Zijn leven biedt geen vast leerprogramma dat wij in ons leven direct herkennen. Sta daarom af en toe stil, kijk terug en stel jezelf de vraag: wat heb ik geleerd?

(beeld nadia_bormotova/iStock)

Als volgeling van Jezus ben je je hele leven leerling. Leerling aan de leerschool van het geloof (Hebreeën 12:7). In het identiteitsdocument van deze school gaat het om geestelijk volwassen worden. Samengevat in een naam: Jezus. In deze school moeten zijn werk en zijn gezindheid door zijn Geest steeds meer in jou zichtbaar worden. Zo belangrijk is leren geloven: je kunt ermee een leesbare brief van Christus worden. Dat vernieuwen van ons leven door de Geest gaat volgens 2 Korintiërs 4:16 net zo lang door tot we aan Christus gelijk zijn. Dat is wanneer Hij aan ons zal verschijnen. Tot die tijd zijn wij leerlingen in de leerschool van het geloof.

Een begrip als ‘geestelijke volwassenheid in Christus’ of ‘leerschool’ kan zomaar een vage term zijn die op afstand blijft. Daarom is het goed om die dichterbij te halen. In het vervolg van het artikel doe ik dit door naar Jezus’ leven te kijken. De Vader wil dat immers in ons door de Geest uitwerken: Jezus’ leven in al zijn facetten. Hoe is Hij geboren, gegroeid, volwassen geworden en tot zegen geweest?

Wedergeboorte

Het leven van Jezus Christus is niet door een natuurlijke geboorte ontstaan. Hij is door goddelijk ingrijpen geboren uit de maagd Maria. Zo is het ook bij iedereen die van Christus is: ook jij en ik zijn niet op natuurlijke wijze geboren, maar uit God. Dit leven vanuit God is een mysterie. ‘De wind waait waarheen hij wil’, zegt Jezus, ‘zo is het met iedereen die uit de Geest geboren wordt.’ Tot dit leven gewekt worden is het wonder van Gods genade: een nieuw leven in verbondenheid met de Vader (Efeziërs 2:4,5). Dit nieuwe leven is een genadegift van God aan zijn kinderen die voortvloeit uit zijn barmhartigheid. Het leert jou en mij vanaf het begin dat leren geloven niet maakbaar en menselijk is, je bent afhankelijk van zijn Geest, goedheid, genade. Het is een uitdaging om dat te ontdekken.

Ingeschakeld

Wij kunnen het nieuwe leven niet bewerken. God de Vader schakelt ons er wel bij in, zoals Hij ook met Maria deed bij de geboorte van Jezus. Deze ‘wedergeboorte’ wordt bewerkt door het onvergankelijke zaad van Gods levende en blijvende woord (1 Petrus 2:23). Dan voegt Petrus toe: ‘Dit is het woord dat u verkondigd is’ (1 Petrus 2:24). De prediking van het evangelie wekt dus het nieuwe leven op. Daarbij gebruikt God onze mond om zo mensen tot leven te wekken. Hij wil dat wij vertellen over Jezus Christus zodat mensen dichtbij – kinderen, jongeren – en verder weg, van Hem horen. Het horen over Gods liefde wekt geloof en vertrouwen. Vanuit dat geloof kunnen mensen vragen om Gods Geest die hun het leven tot in eeuwigheid geeft.

Wie zorgt voor deze ‘geestelijke wezen’?

Ook dit hoort dus bij het leerproces van het evangelie: zoals Christus dit deed, delen ook wij het evangelie met mensen die Hem (nog) niet kennen. Daarin zijn wij evenals zijn leerlingen nooit uitgeleerd. Het luisteren naar het evangelie en de mensen vraagt om een continue actualisering van het evangelie, zodat harten voor Christus gewonnen worden. Toerusting van de heiligen om daarin te groeien is daarom van levensbelang voor de toekomst van de gemeente van Christus. Die toerusting, intern en extern, is een blijvende taak van de gemeente. Beide kunnen we niet delegeren naar een commissie. Een gemeente die hierin blijvend investeert, zal merken dat er (wervings-)kracht van heel de gemeente uitgaat. Belangrijk daarbij is dat we ontdekken: ’De Heer wil mij inschakelen.’ En: ‘Het is niet mijn slimheid, maar Gods genade waardoor mensen tot geloof, tot nieuw leven komen.’ Om daarbij ingeschakeld te worden is een eindeloos boeiend leerproces.

Groeien

Nadat Jezus geboren was, groeide Hij in genade en wijsheid bij God en de mensen (Lucas 2:52). Zelfs Jezus was dus leerling in de leerschool van het geloof. Ook Hij moest de gehoorzaamheid leren (Hebreeën 5:8). Die gehoorzaamheid en liefde moesten ook in Hem groeien. Een plantje dat begint te groeien, draagt niet direct vrucht, maar moet eerst sterker worden. Zo is dat ook bij het nieuwe leven dat jij en ik ontvangen. Langzaam maar zeker ontdekken wij hoe groot en breed het koninkrijk van God en de liefde van de Vader zijn. In dit proces ontdekken we steeds meer wie we in Christus zijn en wat Hij ons aan genade schenkt in vergeving, liefde, kracht, geduld en hoop.

Dit proces gaat trouwens niet zonder horten en stoten. Zoals een mens door een proces van identiteitsontwikkeling gaat met puberteit en al, zo geldt dat ook voor het nieuwe leven. Enthousiasme en frustratie kunnen elkaar afwisselen. Je loopt tegen je oude natuur op (hierin verschilt dit proces van dat van Jezus) of je merkt dat je nog sterk vanuit controle of destructieve of rebelse gedachten leeft. De kracht van onze oude, zondige natuur moet de Geest eerst afbreken (Romeinen 8:13). Waar je ook tegen op kunt lopen, zijn geestelijke verwondingen zoals afwijzing of een traumatische ervaring. Juist als je wilt leven met Christus, ga je ontdekken dat wonden in je leven jou kunnen beperken. Daarom is het nodig dat je die wonden ontdekt en zoekt naar genezing en heling door gebed en gesprek.

Investeren

De genade die wij ontvangen, vraagt om verantwoordelijkheid van onze kant. Jezus groeide in genade door bezig te zijn met de dingen van de Vader (Lucas 2:49). Uit alles blijkt dat Hij de Schriften intensief bestudeerde en veel in de synagoge en later in de tempel was. In navolging van Jezus Christus worden ook jij en ik dus opgeroepen om Gods Woord intensief te bestuderen. Als de Zoon van God dit al nodig had om te kunnen groeien in genade, hoeveel te meer wij. Wij zeggen vaak: ‘Ik heb het druk, ik heb geen tijd om de Bijbel te lezen en te bidden.’ Vaak is dat begrijpelijk, maar besef wel dat jij je op die manier feitelijk tekort doet: je mist de rijkdom die God wil geven. Waarom zou jij die niet willen oppakken?

Niet alleen

Als we naar het leven van Jezus kijken, zien we dat God voor Hem ouders had uitgezocht: Jozef en Maria. Zij moesten Jezus begeleiden op zijn weg hier op aarde van baby naar volwassene. Het waren gewone, gelovige mensen, ingeschakeld door de grote God. Zullen wij onszelf ons deze vraag stellen: hoe kunnen wij in navolging van de Vader zorgen voor goed geestelijk ouderschap voor het nieuwe leven dat geboren wordt? Daarmee bedoel ik: als iemand tot wedergeboorte komt, als iemand tot overgave en navolging van Christus komt, hoe begeleiden wij zo iemand? Koppelen wij ervaren gelovigen aan een onervaren persoon die nog veel moet leren? Vaak kunnen natuurlijke ouders ook de geestelijke ouders van kinderen zijn of worden. Maar in een sterk seculariserende samenleving kunnen steeds meer gelovigen niet op hun ouders terugvallen. Wie zorgt dan voor deze ‘geestelijke wezen’?

Christus’ gemeente kan leren om steeds meer
vanuit Gods genadegaven te leven

Het is een uitdaging voor ervaren gelovigen om een minder ervaren gelovige bij de hand te nemen en te helpen om te groeien in genade en wijsheid. Er is veel geestelijke onvolwassenheid, omdat wij als gemeente van Jezus Christus het mensen maar zelf laten uitzoeken in plaats van hen te begeleiden in hun leerproces. Als je deze weg ontdekt, raak je nooit uitgeleerd. Je blijft dan, ook als ouder, altijd ingeschakeld in Gods koninkrijk. Bij zo’n leerproces gaat het om oplopen met iemand en om het delen van wat je van de Heer aan inzichten en genade-ervaringen hebt ontvangen. Het vertellen van de verhalen van de Bijbel en het delen van eigen levenservaringen zijn manieren om anderen te doen groeien in genade (Psalm 78:4,7). Een mens groeit in genade als hij of zij met genadige mensen omgaat en in die ontmoetingen genade ervaart. Zoals een kind meerdere mensen nodig heeft om zich tot volwassene te ontwikkelen, zo geldt dit ook als het om het geloof gaat: laat de gemeente maar leergemeenschap zijn.

Dienen

Jezus is niet gekomen om gediend te worden, maar om te dienen (Marcus 10:45). In de leerschool van het geloof gaat het ook voor ons uiteindelijk niet om kennis, maar om dienstbaarheid. Anderen dienen met wat jij hebt ontvangen. Dat kan kennis zijn, het kan ook de eenvoud van een pannetje soep zijn dat je uit liefde voor een ander hebt klaargemaakt. Nadat Jezus in wijsheid en genade gegroeid is, gaat Hij vanuit die overvloed dienen met de gaven van God. In prediking, bemoediging, genezing, in het uitdrijven van boze geesten, in het vormen van de discipelen. In dat alles is Hij dienstbaar om een ander dichter bij de Vader te brengen. De grootste uiting van zijn dienstbaarheid is zijn gang naar het kruis om daar uit liefde voor ons zijn leven te geven en jou en mij bij de Vader te brengen. Deze groei in dienstbaarheid ging door beproevingen heen (Lucas 4:1-13). Zo zullen wij ook beproefd worden om te ontdekken wat er in ons hart leeft (Deuteronomium 8:2). God de Vader wil ons door het leven heen vormen en leren om op Hem te vertrouwen. Ook dat is de leerschool van het geloof. Uiteindelijk komt het aan op de vraag: wil ik dienstbaar zijn aan de Ander en de ander of leef ik toch voor mijzelf?

Geliefd

Dienstbaarheid kan alleen op een gezonde wijze bloeien in ons leven als wij weten dat wij door de Vader geliefd zijn zoals ook Jezus dat wist (Lucas 3:22) en door de bekrachtiging met Gods Geest. Het leren leven door de Geest houdt niet alleen in dat de Geest ons de ogen opent voor de bedoeling van Gods Woord. Het is ook niet alleen de vorming van het karakter, waarmee de gezindheid van Christus in jou en mij gestalte krijgt. De Geest is ook gegeven om te bewerken dat het koninkrijk door ons heen openbaar wordt. Wij zijn geroepen om als Christus’ gemeente zijn werken voort te zetten (Johannes 14:12) door de Geest. Dit hoeven wij niet in ons eentje te doen, nee, je mag dit doen als zijn lichaam dat begiftigd is met de gaven van de Geest. Ik ben dankbaar dat ik mensen heb mogen ontmoeten die mij geholpen hebben om veel meer te gaan leven vanuit de genadegaven. Veel meer ontvankelijk leven, veel meer verwachten dat God in jou en door jou werkt. Op dat gebied is er voor Christus’ gemeente nog eindeloos veel te leren om elkaar daarin verder te helpen.