Redactioneel: ‘En de zee is er niet meer’

Vakantietafereeltje. De zee, blauw, prettig om naar te kijken. Het niet te volle strand. Rechts zie ik een oude stad. Boven de zee verschijnt om de paar minuten een vliegtuig met nieuwe vakantiegangers. En achter mij zijn de bergen.

Ik word hier blij van. Maar, merk ik gaandeweg, ook stil. Van verwondering. Omdat zee, stad en achterland mooi zijn. Omdat het bijzonder is dat in dit werelddeel zo veel mensen in vrijheid vakantie kunnen vieren. Omdat ik daar één van ben. Maar in die stilte voel ik ook onmacht, boosheid zelfs. Want dit is dezelfde zee als die waarover in 2015 duizenden mensen vanuit vooral Syrië een veilig heenkomen zochten. Het is deze zee waarover vandaag mensen vanuit Afrika de oversteek naar Europa wagen. En er is niemand die klaar staat en zegt: ‘Welkom. Je kunt hier enkele weken blijven. Dan kijken we of er redenen zijn om een vastere plek te krijgen. Zo niet, dan zorgen wij dat je naar een veilige plaats kunt terugkeren.’

Ik word hier blij van

Helaas, zo werkt het niet. Zo werkt het al jaren niet. Neem de duizenden vluchtelingen die in Griekenland en Italië in erbarmelijke omstandigheden in kampen wonen. Nog altijd wachten zij, en die twee landen, op uitvoering van de toegezegde herverdeling van vluchtelingen over alle EU-lidstaten. En net zo vergaat het nieuwkomers die op schepen als de Open Arms doelloos ronddobberen: er is bijna niemand die helpt.

Bij deze donkere kant van juist deze zee past het begin van Prediker 4, dat spreekt over tranen van onderdrukten, over onrecht dat maar niet weggaat. En al kijken wij in Europa daar vaak van weg, het is er wel.

De zee. Met twee gezichten. Mooi, zeker. Donker, dat ook. Vanwege dit laatste, soms ‘dodelijke’ gezicht schrijft Openbaring dat (dit gezicht van) de zee er straks niet meer is. Wat er in ieder geval wel is, is de rivier met water dat leven geeft. Aan die rivier staat een boom waarvan de bladeren vrede aan de volken geven. Op het strand spreek ik de hoop uit dat dit ook vandaag al gebeurt, steeds meer.