Weggaan of blijven?

Jezus vroeg nu aan de twaalf: ‘Willen jullie soms ook weggaan?’ Simon Petrus gaf antwoord: ‘Naar wie zouden we moeten gaan, Heer? U spreekt woorden die eeuwig leven geven, en wij geloven en weten dat U de heilige van God bent.’
(Johannes 6:67-69)

Van Jezus mag je kiezen: wil je van Hem weggaan of bij Hem blijven? Je krijgt de ruimte om Hem te verlaten. Hij wil geen mensen die Hem volgen op de automatische piloot, maar echte volgelingen, die uit eigen vrije wil ervoor kiezen om met Hem mee te gaan en bij Hem te blijven. En jij, waarom wil jij bij Jezus blijven?

Jezus geeft duizenden mensen te eten. Grote opwinding maakt zich van hen meester: deze man moet koning worden! Maar Jezus gaat niet op de opwinding in. In Johannes 6 ontspint zich een gesprek waarin harde noten worden gekraakt. Jullie komen bij Mij, zegt Jezus, omdat Ik heb gezorgd voor brood, maar wat jullie niet willen zien en geloven is dat Ik zelf het brood ben dat leven geeft, het brood dat uit de hemel is gekomen. Dat gaat de meeste Joden veel te ver. Is dit niet Jezus, de zoon van Jozef? Wat nou, uit de hemel neergedaald? Maar Jezus doet er nog een schepje of twee bovenop: Alleen als je Mij gelooft, heb je eeuwig leven. Mijn lichaam is het ware voedsel, mijn bloed de ware drank. Het gaat erom dat je mijn lichaam eet en mijn bloed drinkt.

(beeld Jen Margis/Lightstock)

Dat schiet velen in het verkeerde keelgat. Inclusief leerlingen van Jezus. Voor een heel aantal van hen is de maat vol. Dit zijn harde woorden, zeggen ze, wie kan daarnaar luisteren? Zij keren zich van Jezus af en gaan niet langer met Hem mee. Het lijkt alsof Jezus zijn hand heeft overspeeld. Waarom zegt Hij de dingen zo cru en zo radicaal? Zonder Mij heb je geen leven… Je moet mijn lichaam eten en mijn bloed drinken… Zou het ook een tandje minder kunnen? Wie ontvangt er nu graag zo’n boodschap?

Laten we met elkaar niet doen alsof het logisch is dat je voor Jezus kiest. Alsof er geen andere opties zijn. Die zijn er wel degelijk. Je kunt er ook voor kiezen om te denken: hier ga ik niet in mee. En hoe vreemd is dat nu eigenlijk als je op je in laat werken wat Jezus echt zegt?

Pistool

Jezus geeft die ruimte, de ruimte om bij Hem weg te gaan. Hij gaat er niet vóór liggen, om zo te zeggen. Niet smeken en soebatten om je op andere gedachten te brengen. Of huilen en jammeren omdat iedereen bij Hem wegloopt. Of excuses maken: sorry, zo heb Ik het niet bedoeld… Integendeel, Jezus draait zich om naar de andere leerlingen en vraagt ook aan hen: ‘Willen jullie soms ook weggaan?’ Het gaat hier om een open, oprechte vraag, die met zowel ja als nee beantwoord kan worden. Jezus dwingt je niet om te blijven. Hij zet je niet het pistool op de borst. Hij vraagt niet om jouw medelijden: er zijn er al zo veel weggegaan, wil jij alsjeblieft bij Mij blijven? Nee, zeg het maar, wat doen jullie: weggaan of blijven?

Zo gaat Jezus voor zijn leerlingen staan. Je hoeft Hem niet met tegenzin trouw te blijven. Je hoeft Hem niet te volgen uit plichtsgevoel, uit angst of uit gewoonte. Liever niet zelfs. Als dat jouw redenen zijn om bij Jezus te blijven, hou er dan liever mee op en ga wat anders doen.

Dit zijn harde woorden, wie kan daarnaar luisteren?

Zo doet Jezus dat. Geen overspannen retoriek, geen dwang of dreigende taal, geen subtiel gemanipuleer om mensen aan zich te binden. Hij maakt duidelijk wie Hij is, wie Hij wil zijn voor jou. Hij legt zijn kaarten open en bloot op tafel: Ik ben het brood dat leven geeft. Als jij mijn lichaam eet en mijn bloed drinkt, krijg jij het eeuwige leven. Hij sleept niemand aan de haren erbij. Zo staan de zaken. En nu mag jij het zeggen: wil je bij Hem blijven of weggaan?

Pionnetje

Is er ruimte voor jouw eigen keus bij het volgen van Jezus? Ja dus. Ook al heeft Hij nog maar een paar tellen geleden gezegd, dat ‘iemand alleen bij Mij kan komen als het hem door de Vader gegeven is’. Jazeker, het begint bij God. Hij trekt en roept mensen, Hij geeft het geloof. Maar dat betekent kennelijk niet dat je als mens een willoos pionnetje bent geworden dat niks meer te zeggen of te kiezen heeft. Wat zal het zijn voor jullie, vraagt Jezus aan de twaalf overgebleven discipelen, weggaan of blijven?

Jezus sleept niemand aan de haren erbij

Hartverwarmend is het antwoord van Petrus namens de twaalf: ‘Naar wie zouden we moeten gaan, Heer?’ Dat klinkt een beetje willoos. We kunnen niet anders. Er is verder niemand anders, dus blijven we maar. Er zit niks anders op. Maar Petrus bedoelt het echt. Inderdaad, er is niemand anders. ‘U spreekt woorden die eeuwig leven geven.’ Er is maar één die er toegang toe geeft. Maar één langs wie het werkelijkheid kan worden voor kwetsbare, sterfelijke en gebrekkige mensen, die eeuwigheid van God, dat niet meer hoeven sterven en voor altijd in zijn nabijheid leven, te beginnen nu, in een geluk dat al het geluk van de wereld doet verbleken. U bent dat, zegt Petrus. ‘Wij weten en geloven dat U de heilige van God bent.’ Wij hebben een keus. En wij kiezen ervoor om geen andere keus te hebben. Wij blijven. Want naar wie zouden we moeten gaan, Heer?

Liefde

Maar hoe gaat dat nou in zijn werk? Kan ik niet anders dan kiezen voor Jezus als de Vader het mij heeft gegeven? Dat zou je denken. Maar het kan wel anders. Het kan altijd anders. Het spreekt nooit vanzelf. Zelfs niet als jou het geloof gegeven is. Ik heb jullie uitgekozen, maar toch is één van jullie een duivel, zegt Jezus. Het gaat blijkbaar om iets wat elke dag opnieuw gezegd, uitgesproken en beleefd moet worden, iets wat nooit een gepasseerd station is.

Wat doe jij: weggaan of blijven? Jouw antwoord op die vraag zal jouw hart blootleggen. Elke keer weer. Naar wie zouden we moeten gaan, Heer? Het is een antwoord uit liefde. Precies waar Jezus naar zoekt en vraagt: vrijwillige overgave aan Hem, omdat je van Hem houdt. En hoe werkt liefde? Weet jij het? Kun jij daar een soort rekensom op loslaten, kun je liefde inzichtelijk maken? Het hart heeft altijd zijn redenen, die soms het hoofd niet kan bijbenen. Ik kan niet anders, zegt Petrus, en de anderen vallen hem bij. Ik hou van U. Ik heb U lief gekregen. Vraag me niet hoe of wat. Maak het alsjeblieft niet logisch. Het heeft met U te maken. Met wie U bent. Met wat U zegt. Er sloeg een vonk over. Er wordt een vuur aangewakkerd. Ik kan het niet meer tegenhouden. Ik heb U lief gekregen. Weggaan of blijven? Blijven wat mij betreft. Dat de Vader het maar mag geven.

Om over na te denken of samen te bespreken

• Welke redenen kunnen mensen hebben om bij Jezus weg te gaan? Welke redenen heb jij zelf weleens gehoord? In welke redenen kun je jezelf herkennen?
• En jij, waarom blijf jij bij Mij? Het zou Jezus’ vraag kunnen zijn voor jou. Wat zeg je dan? Waarom zou jij bij Jezus willen blijven? Als je deze vragen in een groepsgesprek bespreekt, is het mooi om de antwoorden hardop met elkaar te delen.
• Alleen U spreekt woorden die eeuwig leven geven, zegt Petrus. Welke woorden kan hij hebben bedoeld? Wat zijn voor jou woorden van de Heer Jezus die eeuwig leven geven? Bedenk ze eens voor jezelf of met elkaar en deel ze samen.
• Een deel van Jezus’ leerlingen vindt dat Jezus harde woorden spreekt. Wat kan er hard zijn aan Jezus’ woorden? Wanneer doen Jezus’ woorden jou pijn?
• Aan de ene kant zegt Jezus dat iemand alleen bij Hem kan komen als het hem of haar door de Vader wordt gegeven. Even later stelt Hij de open vraag of de twaalf leerlingen niet liever ook bij Hem weg willen gaan. Hoe zie jij kans om beide kanten van wat Jezus zegt (de Vader geeft geloof – er is ruimte om zowel ja als nee te zeggen tegen Jezus) bij elkaar te houden?