Column: Idealisten

De kerk zit vol idealisten, concludeerde ik laatst na het lezen van een mailtje. Dat had ik natuurlijk al veel eerder kunnen weten, maar zo kan het gaan: een paar simpele zinnen zetten je aan het denken en het kwartje valt.

‘Ik ben nu eenmaal zo’n idealist die niet graag ziet dat er broeders en zusters vertrekken uit de gemeente’, schreef een jonge vrouw mij. ‘We zijn toch verbonden aan elkaar, net een groot gezin!’ Het waren welgemeende woorden aan ons adres op een moment dat we op het punt stonden onze kerkelijke gemeente te verlaten.

Ook anderen kwamen los en vertelden over hun bezieling om liturgische vernieuwing op de agenda te krijgen. Over hun drive om de onderlinge band te versterken, over hun overtuiging dat een doordachte visie op de toekomst nodig is, of juist over hun standpunt dat in de kerk ‘niets anders dan het Woord mag spreken’. Stuk voor stuk idealen.

Wat levert al die geestdrift de kerk op?

Mensen met idealen geven het leven dynamiek, geloof ik. Bij hen heeft water geen kans om stil te staan en te gaan stinken. Juíst de kerk heeft dus idealisten nodig en wordt daarin op haar wenken bediend: ze zijn er bij bosjes. Vol overtuiging gaan ze voor kerkelijke eenheid, samenspreking, of isolement. Ze geloven in vernieuwing of behoud van hoe het altijd ging. Ze zetten zich met hart en ziel in voor de missionaire, duurzame, diaconale, linkse, conservatieve of roze kerk. Zonder of juist mét dans en drama, zonder of juist mét een vrouw op de kansel, zonder of juist mét één gereformeerde theologisch universiteit.

De kerk is een kleurrijke potpourri van bezielde idealisten met heel verschillende dromen en doelen. Gelukkig maar. Toch blijft er één vraag in mijn hoofd tollen: wat levert al die geestdrift de kerk op? Juist het gesprek tussen kerkelijke idealisten met verschillende visies heeft te vaak een hoge zuurgraad. Met als risico dat idealisme verwordt tot een verbeten wedstrijd met alleen maar verliezers.

Hoe voorkomen we in de kerk dat verdeeldheid leidt tot verloren idealen? Is bij iemand dat kwartje al gevallen?