Column: Veilige plek

Je hoort tegenwoordig vaak dat iets (een school, een sportclub, een kerk) een veilige plek moet zijn. Natuurlijk is daar niets op tegen. Het wordt wel vreemd als dat de hoogste waarde lijkt te zijn. En dan wordt veiligheid gedefinieerd als: ik moet me er met mijn gevoelens compleet in kunnen vinden. Ik mag vooral niet geconfronteerd worden met denkbeelden of een visie die ik als choquerend zou kunnen ervaren. Een (extreem) voorbeeld: de Franse overheid verbood onlangs een reclamefilmpje van de prolifebeweging waarin enkele kinderen met down hun ouders danken dat ze geboren zijn.

Als je een film kijkt, wil je niet van te voren al weten hoe het afloopt. Dus een spoiler alert bij een recensie is dan op zijn plek. Mogelijk wil je ook niet geconfronteerd worden met zeer gewelddadige of erotische scènes. Je wilt veilig naar een film kunnen kijken met je kinderen. Dat was de oorspronkelijke bedoeling van de filmkeuring. Maar vandaag zien we in de samenleving een ontwikkeling die veel verder gaat. Bepaalde meningen mogen niet meer geuit worden. Die zijn blijkbaar zo bedreigend, dat ze hoe dan ook geweerd moeten worden.

Alles moest gezegd en gehoord kunnen worden. Nu zien we het omgekeerde gebeuren

Vooral op (Amerikaanse) universiteiten schijnt dit probleem te spelen. In de jaren zestig streden studenten voor de vrijheid van meningsuiting. De universiteiten veranderden er compleet door. Alles moest gezegd en gehoord kunnen worden. Nu zien we het omgekeerde gebeuren. Studenten ijveren ervoor dat bepaalde sprekers geen podium krijgen. De feministe Germaine Greer was niet welkom als spreker op Cardiff University omdat ze vond dat transvrouwen geen echte vrouwen zijn.

De universiteit van Chicago dekt zich van te voren al in tegen dergelijke studentenprotesten door te zeggen dat er geen trigger warnings gegeven worden bij colleges ‘waar studenten zich ongemakkelijk bij zouden kunnen voelen’. Dat is een zeer nodige reactie, want anders ontstaat er een enge atmosfeer met verdachtmakingen en beschuldigingen, in plaats van een open ruimte waar alle waarheidsclaims eerlijk onderzocht kunnen worden.