Redactioneel: Kerst anno 2016

Ik kom uit een kale kersttraditie. Geen kerstboom thuis en al helemaal niet in de kerk. Er waren zelfs dominees die uit afkeer van ‘kalendergodsdienst’ met kerst rustig over Leviticus 17 of Klaagliederen 4 preekten.

Anno 2016 is er aan onze kerstvieringen niets kaals meer. Onze kerken organiseren kerstnachtdiensten, kerstvespers, kerstmusicals, kerstwandelingen en kerstlichtjestochten en in kersttheateruitvoeringen en levende kerststallen kun je menige GKv’er of NGK’er tegenkomen. De kale, magere kerstkoeien van vroeger zijn verslonden door de uitbundige vette koeien van nu.

Al blijf ik persoonlijk graag wat aan de sobere kant, dat kerstgedoe mag van mij allemaal. Als dwars door alle lichtjes, wandelingen, zoetigheid en lievigheid de rauwe werkelijkheid van Jezus’ komst in onze zondige, verrotte en kapotte wereld maar doorkomt. God werd mens in de wereld van Herodes, kindermoord, Aleppo, Boko Haram, cyberseks, kinderhandel, bootvluchtelingen, vreemdelingenhaat, abortus, rechtsverkrachting, farizeïsme, eenzaamheid, haat, eigenbelang, zelfzucht, gesjoemel, kerken in stukken, dominees in de vernieling en ga zo maar door. In die poel van vuiligheid en verschrikking werd Jezus de minste der mensen. Alleen zo kon Hij redding brengen: van de stal naar het kruis, van het kruis naar het graf, uit het graf weer opgestaan. Overwinnaar, koning.

Dat koninkrijk van U, Heer, komt daar nog wat van?

In Jezus begon Gods koninkrijk, waarin vrede het wint van haat, nederigen worden verhoogd en machtigen ten val worden gebracht. Ik denk aan kerst 1989. De muur was gevallen en we zagen op tv hoe de Roemeense dictator Ceaucescu door het volk werd uitgejouwd en afgezet. In de kerk zongen we met Maria over God die machtigen vernedert: we zagen de vervulling voor onze ogen. Het koninkrijk? Het was er bijna, binnen handbereik. Nog even, dachten we.

Kerst anno 2016 ziet er totaal anders uit, met Assad, Poetin, Erdogan, Trump, Wilders en al die andere boeven die machtiger lijken dan ooit. We vragen: dat koninkrijk van U, Heer, komt daar nog wat van? En de Heer zegt: kijk maar, het is er al. Waar hongerigen worden gevoed, vluchtelingen worden opgevangen, gebroken levens worden vernieuwd en kapotte relaties worden geheeld, daar is het. Maar ook: het komt nog. Door crisis en oordeel heen. Als Jezus terugkomt. Want, zoals de kinderen in de adventsweken zongen: beloofd is beloofd.