De briefwisseling: omgaan met het verleden (2)

Dit is de tweede aflevering van een vierdelige briefwisseling tussen de predikanten Johan Schaeffer (NGK) en Cor van der Leest (GKv) over het omgaan met (de pijn van) de breuk van 1967.

Beste Johan,

Jouw ervaringen rond de breuk uit de jaren zestig kennende, kan ik me goed voorstellen dat het voorgaan in die GKv-kerkdienst jou erg heeft geraakt. Toch moet ik eerlijk bekennen dat de verhouding met de NGK mij nauwelijks bezighoudt. De NGK en GKv in Groningen (waar ik van 1992 tot 2011 predikant was) waren tot voor kort niet uit op contacten (de predikanten hadden overigens wel contact). Tegelijk vind ik het altijd weer mooi als ik NGK-collega’s tegenkom, want we horen alleen al qua geschiedenis bij elkaar. Maar die vreugde betreft evengoed collega’s uit andere kerken.

Waarom er nu wel toenadering is, maar enkele decennia terug nog niet? Voor mezelf heb ik deze verklaringen:

• We leefden toen ieder in onze eigen zuil. Daar hoort bij dat je jezelf diep in je hart beter vindt dan de ander en dat je vooral oog hebt voor de onderlinge verschillen.
• Bij elke breuk draven mensen door in hun gelijk. Zonder dat ik dit nu wil invullen, zijn ook veel vrijgemaakten op allerlei punten doorgedraafd, wat verzet opriep bij wie daarin niet kon meegaan.
• Een halve eeuw terug konden we het ons nog veroorloven elkaar de maat te nemen. Maar onze samenleving is fundamenteel veranderd: niet-gelovigen vormen de meerderheid; het christelijke stempel vervaagt; er wonen bijna een miljoen moslims in Nederland. In deze context past het niet dat christenen elkaar bestrijden.

Dit zijn vooral psychologische verklaringen, er is natuurlijk ook een geestelijke kant: binnen de GKv hebben we niet altijd recht gedaan aan de christelijke waarden die in Galaten 5:22-23 samengevat worden als de vrucht van de Geest. In gesprekken met ex-vrijgemaakten heb ik gemerkt hoe zij daaronder geleden hebben. Het zou goed zijn als een GKv-synode haar aandeel hierin eens expliciet zou erkennen en als plaatselijke gemeenten zich tegenover indertijd geschorste ambtsdragers of hun kinderen zouden uitspreken.

Als de GKv op deze manier schoon schip maken, geeft dat ruimte om ons samen te verdiepen in de vragen die er vandaag toe doen.

Samen met Christus verbonden,

Cor van der Leest