Vasten is de woestijn ingaan

Carnaval, hier in het zuiden van het land altijd uitbundig gevierd, is weer achter de rug. Afgelopen woensdag is de vastentijd begonnen. Elk jaar weer vraag ik me af wat het nut daarvan is en of ik eraan zal meedoen.

Je voor een bepaalde periode iets ontzeggen en meer tijd nemen voor bezinning en gebed in de aanloop naar Goede Vrijdag en Pasen: dat is de algemene gedachte die achter het moderne vasten schuilgaat. Een mooi streven, maar voor mij geen doorslaggevend argument.

Mijn zoektocht naar de zin van vasten leidde via de definitie van John Piper (‘express hunger for God in your body’) naar een andere Amerikaanse auteur – ik ben helaas vergeten welke. Hij vergeleek de vastenperiode van veertig dagen, waarmee Jezus zijn werkzame leven begon, met de woestijnperiode van het volk Israel. Dat is een voor de hand liggend verband, omdat alle drie de Schriftgedeelten die Jezus in Matteüs 4 ter verdediging aanhaalt afkomstig zijn uit Deuteronomium.

Via dat spoor – vasten is de woestijn ingaan – krijgt vasten een diepe spirituele betekenis. De woestijnperiode van het volk Israel was hun leerschool: red je het met God alleen?

Je leert pas echt wat het betekent dat Jezus alles voor je is als je alleen nog Jezus over hebt. Die situatie kan je overkomen als je je baan, je geliefde, je aardse zekerheid kwijtraakt. Hoe zwaar ook, lijden en verdriet kunnen een instrument zijn waarmee God de aandacht op Zichzelf vestigt.

Een dergelijke ‘woestijnsituatie’ hoef je niet op te zoeken, want in Hem ben je vrij van verplichtingen, maar je kunt haar wel opzoeken door ervoor te kiezen om te vasten. Dat helpt je dan om aan den lijve te ondervinden: ‘Je hebt niet meer dan mijn genade nodig, want kracht wordt zichtbaar in zwakheid’ (2 Korintiërs 12:9).