Redactioneel: Shopverbod

Toen ik het boekje Shoppen in advent van Herman Paul las, besloot ik deze vastentijd niet alleen koek, snoep en chips te laten staan maar mezelf ook een shopverbod op te leggen. Niet als hip religieus dingetje, daarvoor viel het vasten mij vorig jaar te zwaar. Met deze probate vorm van ascese wil ik, als welvarende gelovige, mezelf dwingen expliciete verlangens te beteugelen. Het kwartje was door Pauls kleine theorie van secularisatie namelijk wel gevallen: consumentenverlangens verjagen zomaar het verlangen naar God.

Nog geen drie maanden geleden zag ik dat trouwens in de christelijke gemeente in India bevestigd. Daar waar luxe, geld, carrière en shoppen voor de meerderheid onhaalbare levensissues zijn, lijkt het Godsverlangen minder beconcurreerd te worden. ‘Wat ga je doen als je straks achttien uur in de trein zit, terug naar je huisje?’, vroeg ik aan een predikantsweduwe. ‘Bible’, antwoordde ze terwijl ze van haar handen een boek maakte, ‘reading Bible.’

Consumentisme mag gerust de achilleshiel
van Gods kerk genoemd worden

In onze universele zoektocht naar vervulling van verlangens kiezen Godzoekers – u, jij en ik – zomaar voor snelle bevrediging in winkelstraten, loopbaankansen en zelfontplooiing. Secularisatie is jarenlang weggezet als kerkverlating, weergegeven in cijfers die verlies, verval en pessimisme communiceren. ‘Maar’, schrijft Paul, ‘secularisatie bestaat vaak niet uit bewuste distantiëring van een oude religie, maar uit toe-eigening van een nieuwe religie die tot (onbedoeld) gevolg heeft dat de oude godsdienstige praxis verwatert.’ In klare taal, zoals hij het in het Nederlands Dagblad zei: ‘Secularisatie is op zondag liever naar Zandvoort gaan dan naar de kerk.’

Consumentisme mag gerust de achilleshiel van Gods kerk in het Westen genoemd worden – het gijzelt het verlangen naar onze Maker en Verlosser. Daarom dwing ik mij deze weken met harde hand tot meer focus op Hem. En voor wie dat allemaal wat te doenerig is, heb ik een tweede troef, vele malen duurzamer dan een shopverbod. Met eigen ogen zie ik momenteel een gezin in mijn omgeving, mensen van deze tijd, tot God komen. Ze bidden en lezen de Bijbel zonder dat iemand hen daartoe aanzet. Op miraculeuze wijze veranderen hun verlangens en behoeften. Hoe die tweede troef heet? Hoop.