Waarderende gemeenteontwikkeling

Praktijkcentrum | 2 maart 2019

Praktijklokaal

Op 1 september 2018 zijn de NGK Heerde-Epe en de GKv Heerde-Epe samengegaan. Samen vormen ze de Verbindingskerk. Beide kerken hebben hun eigen geschiedenis – met hun eigen pijnpunten. Hoe ga je dan verder? Wat voor soort kerk komt er?

Vaak wordt er top-down een commissie benoemd, die na verloop van tijd een mooi document produceert dat daarna in een la verdwijnt. Daarom koos men in Heerde-Epe voor een bottom-upbenadering. Ze sloten daarbij aan bij de aanpak van ‘waarderende gemeenteopbouw’, die binnen de PKN is ontwikkeld door Jan Hendriks in zijn boek Goede wijn. Bij waarderende gemeenteontwikkeling verzwijg je de pijn niet, maar ligt de nadruk op het waardevolle van de gemeenschap.

Je bent niet zomaar klaar met zo’n proces. In de loop van 2019 komt er een afronding en als het zover is (de gemeente zit er nog middenin), heeft de gemeente zes stappen doorlopen. Het begon met een wall of wonder: ‘We inventariseren wat voor ons de afgelopen jaren waardevol is geweest in onze beide gemeenten en wat op dit moment waardevol is. En van daaruit wat we zien in de toekomst van onze samenwerkingsgemeente.’ Daarna volgde de vertelfase: met elkaar mooie verhalen delen. Dat gebeurde op de startzondag. Een voorbeeld: ‘Voor mij is de doop van mijn eerste kind een heel bijzondere gebeurtenis geweest. Toen ik bij het doopvont stond en de gemeente in keek, realiseerde ik me hoezeer ik me onderdeel voelde van deze gemeenschap.’

Bij stap drie, de stap van het verbeelden, zocht men met elkaar bloeibevorderende factoren voor de gemeente. Inmiddels is de gemeente bezig met de vierde stap: vernieuwen. Aan het einde van het proces ligt er een kort document met daarin de visie van de gemeente.

Gaandeweg heeft de gemeente zelf belangrijke keuzes gemaakt, bijvoorbeeld over de vormgeving van het pastoraat. De kerkenraad daagt de gemeente daarbij uit: ‘Grijp het stuur! De rol van de kerkenraad wordt veel meer ondersteunend dan voorheen.’

Ook zo’n proces starten? Bereid je dan goed voor. Het team van de Verbindingskerk heeft deelgenomen aan de leergemeenschap ‘Waarderende gemeenteontwikkeling’ die is ontwikkeld door Els Deenen en Els Roza (van Met andere ogen; zie webtips).