Steeds meer gemeenten werken aan muziekprofiel

Praktijkcentrum | 2 september 2016

Praktijklokaal

Liedboek 1973 en 2013, Gereformeerd Kerkboek, Evangelische Liedbundel, Zingend Geloven, Johannes de Heer, Opwekking, Taizé, … Er is een breed aanbod aan liederen die in de kerkdiensten gezongen kunnen worden. Gemeenten maken daarin verschillende keuzes.

Er is een breed aanbod aan liederen die in de kerkdiensten gezongen kunnen worden. (beeld Freek Visser)

In het verleden kende de GKv door de synode vastgestelde lijsten van wat wel en niet mocht worden gezongen, maar dat is verleden tijd. Om te bereiken dat er in elk geval doordachte keuzes worden gemaakt, adviseert de GKv-synode om als gemeente een muziekprofiel vast te stellen.

Het begrip wijst twee kanten op. Een muziekprofiel kan beschrijven wat je wel en niet doet in de eredienst; daarnaast kan het ook weergeven wat je beleid daarbij is en welke criteria je hanteert. Of de te zingen liederen in overeenstemming zijn met de Bijbel is daarbij het eerste uitgangspunt. Hiermee wordt de verantwoordelijkheid voor het gebruik van liederen in de dienst teruggelegd bij de kerkenraad.

De GKv Hengelo is bezig met zo’n muziekprofiel. ‘Een muziekprofiel geeft een handvat om te kiezen uit het grote en diverse aanbod van liederen’, aldus de informatie aan de gemeente. ‘Verder geeft het richting aan de vragen wat er wordt gezongen, hoe dat wordt gedaan, wie liederen kiest en hoe de samenzang wordt begeleid.’ Een eerste versie van het muziekprofiel is aanvaard. Het profiel sluit aan bij de bestaande situatie, waarin al uit diverse bundels gezongen werd. Apart aandachtspunt voor Hengelo is de groeiende samenwerking met de NGK/CGK-gemeente in die plaats. Afstemming met de ideeën die daar leven is daarom nodig.

De GKv Vlaardingen heeft al een muziekprofiel vastgesteld. Daaruit komt een lijst met liederen voor gebruik in de dienst voort, die op de eigen website publiek is gemaakt: ook handig voor gastpredikanten. De lijst is overigens niet statisch, maar kan aangevuld worden. In beide plaatsen wordt de gemeente ingeschakeld om over het profiel mee te denken.

De GKv Brunssum is hier al langer mee bezig. De gemeente kent een liedcommissie die liederen selecteert, die vervolgens door het gemeentekoor worden geïntroduceerd. De commissie let ook op het belang van de jongeren en kijkt bijvoorbeeld naar psalmen die op een andere melodie gezongen kunnen worden.

In samenwerkingsgemeenten met CGK of NGK speelt het profiel op een andere manier een rol. De CGKv Surhuisterveen meldt bijvoorbeeld aan de gastpredikanten: ‘U bent vrij om liederen te kiezen waarvan u meent dat ze Schriftuurlijk en confessioneel verantwoord zijn (voor CGK-predikanten: dat is de ruimte van art. 69 van de kerkorde in de jongste lezing). Als regel zingen we uit het Liedboek (1973) en het Gereformeerd Kerkboek. Er kan dus ook gekozen worden uit andere bundels, bijvoorbeeld de bundel met Opwekkingsliederen.’

Binnen veel kerken wordt een muziekprofiel gehanteerd in de beschrijvende zin van het woord. Zo plaatste de NGK Voorthuizen-Barneveld bijvoorbeeld begin 2016 op het intranet een update van de liederen waaruit geput kan worden tijdens de eredienst. Er is ruimte voor de introductie van nieuwe liederen. Gelet wordt op een evenwicht tussen psalmen, gezangen en andere liederen.