Stimulans: de veertigdagentijd

Aanstaande woensdag begint de veertigdagentijd, de tijd waarin christenen zich voorbereiden op Goede Vrijdag en Pasen. In deze aflevering van Stimulans een aantal boeken- en internettips die je kunnen helpen om zelf, met je gezin, kring of gemeente bewust naar die feestdagen toe te leven.

Veranderdag

Kerk in actie, de diaconale tak van de Protestantse Kerk, pakt het groots aan. Het thema van de veertigdagentijd is dit jaar ‘Ik ga. Zet een stap naar de ander.’ Op de website www.kerkinactie.nl/40dagentijd is voor iedereen die de veertigdagentijd bewust wil beleven van alles te vinden.

Je kunt kiezen voor één van de diaconale projecten ver weg en dichtbij en daar tijd en geld voor vrijmaken, je kunt je alleen of samen met een groep opgeven voor de ‘Veranderdag’, een plaatselijke activiteit die samen met stichting Present in de veertigdagentijd op meer dan zestig locaties georganiseerd wordt, en er is materiaal voor de erediensten, ook voor de kinderclub of -nevendienst. Voor de persoonlijke omgang met God is een gratis app gemaakt ‘om jezelf aan te sporen om je dagelijks te bezinnen op het leven en volgen van Jezus in het dienen van de naaste’. Via de webshop is veel materiaal te bestellen, maar veel is ook op de website zelf te vinden.

Denkstof

Wil je met je jeugdgroep één of meer avonden besteden aan de betekenis van Goede Vrijdag en Pasen, dan kun je daarvoor heel goed de Denkstoflessen gebruiken die hierover op internet te vinden zijn. Denkstoflessen behandelen allerlei Bijbelse onderwerpen en vragen waar jongeren tegenaan lopen op het gebied van geloof en kerk. Ik vind ze niet allemaal even sterk, maar de drie lessen over de dood en opstanding van de Heer Jezus zijn prima te gebruiken.

Reinier Sonneveld gaat in in de les ‘Pasen: de ontdekking van nieuw leven!’ (seizoen 2, aflevering 7) in op de historiciteit van de opstanding. Joëlle Rothuizen behandelt in aflevering 7 van seizoen 3 Goede Vrijdag. Haar collega Francien van der Valk daagt in de daaropvolgende aflevering jongeren uit: als Jezus werkelijk is opgestaan, ziet jouw leven er dan ook anders uit? Alle lessen bevatten materiaal voor de jongeren en voor de groepsleider en een filmpje om samen over door te praten. Er worden allerlei suggesties gedaan voor gespreks- en werkvormen. De lessen zijn te vinden op de website van de EO, www.eo.nl; zoek daar naar Denkstof.

Kalender

Tear geeft al jarenlang een veertigdagenkalender uit voor de tijd die aan Goede Vrijdag en Pasen voorafgaat: een klein boekje met overdenkingen en tips om Christus na te volgen. Dit jaar is het thema ‘Veertig dagen opstaan’. De kalender biedt voor elke dag in de vastentijd een inspirerende overdenking om zo toe te leven naar Pasen. De kalender loopt dit jaar voor het eerst door tot na Pasen.

De acht weekthema’s zijn: het koninkrijk van God, schaduw, laatste avondmaal, rondom Getsemane, het verraad, de hoofdpersonen naast Jezus, kruiswoorden, en nieuw begin. Bijzonder is dat dit jaar twee buitenlandse schrijvers hebben meegewerkt aan de overdenkingen: Zac Niringye uit Oeganda en Juan Castillo uit Bolivia. Net als vorig jaar zit er bij de kalender een speciaal gezinsschriftje, waardoor hij ook heel goed bruikbaar is in gezinnen met jonge kinderen. Kerken die met de veertigdagenkalender aan de slag willen, kunnen het aanvullende kerkenpakket bestellen met materiaal voor kinder- en tienerclubs, suggesties voor vieringen in de Stille Week en gespreksvragen voor kringen en groepen.

Getijdengebeden

Al eeuwenlang bidden christenen getijdengebeden in allerlei varianten. Getijdengebeden zijn een combinatie van voorgeschreven Schriftlezingen, met veel aandacht voor de psalmen, formulier- en vrije gebeden die op vaste momenten van de dag worden uitgesproken. Het in de praktijk brengen van het getijdengebed structureert je dag en helpt je om rust en regelmaat aan te brengen in je omgang met God. Die oude kloostertraditie is in het laatste decennium ook herontdekt in de gereformeerde kerken.

De website www.persoonlijk-getijdengebed.com van Elise Lengkeek biedt naast een dagelijks lees- en gebedsrooster ook een schat aan achtergrondinformatie voor wie geïnteresseerd is in deze vorm van devotie. Speciaal voor de veertigdagentijd (zoek onder ‘vieringen’) is er een rooster samengesteld waarbij je de woestijnvaders volgt: monniken die zich in de eerste eeuwen na Christus terugtrokken in de woestijn om zich volledig te concentreren op hun leven met God. Die woestijnervaring kun je vergelijken met vasten, vanouds een gebruik in de veertigdagentijd: vrijwillig afzien van de goede gaven van God om je erin te trainen je vertrouwen op Hem alleen te stellen.

Via Dolorosa

Voor wie in de veertigdagentijd toch liever een boek ter hand neemt in plaats van het internet af te struinen, is de klassieker Hij nam zijn kruis en ging. Veertig dagen de weg van Jezus volgen een aanrader. Dit boek van wijlen ds. Meint R. van den Berg verscheen voor het eerst in 1997 onder de titel Via Dolorosa, maar is een paar jaar geleden omgewerkt tot een dagboek door Reinier Sonneveld. Vorig jaar verscheen een tweede druk.

De korte overdenkingen, te lezen in een paar minuten, worden gevolgd door een vraag, een Schriftlezing, een gebed en een opdracht. Tussen de zaterdag- en zondagteksten zit steeds een hoofdstukje met gespreksvragen en extra verdiepingsstof. Het boek sluit af met een wat filosofisch getint hoofdstuk over de levensboom en de zin van het leven.

Het boek is heel bruikbaar in kringen die wekelijks bij elkaar komen, waarbij de dagteksten door iedereen zelf thuis gelezen kunnen worden en de gespreksvragen op de kringavond aan de orde kunnen komen. Zo neem je elkaar mee in de veertigdagentijd.

Voor vrouwen

Kinderboekenschrijfster Corien Oranje maakte samen met illustratrice Mariska Vos voor uitgeverij Sestra (onderdeel van Jongbloed) voor de veertigdagentijd het boekje Onderweg naar Pasen. Het bevat meer dan alleen lees-, praat- en bezinningsstof. De bedoeling is dat je met al je zintuigen toeleeft naar Pasen. Zo kun je elk weekend met een recept aan de slag om een Bijbels gerecht te maken.