Redactioneel: Selma

Afgelopen week zag ik Selma, een film over de Amerikaanse beweging van ds. Martin Luther King. De speelfilm focust op het geweldloze verzet in Selma (Alabama) in 1965 tegen de discriminatie van de zwarte bevolking.

Net als twee jaar geleden bij een bezoek aan Selma kwamen tijdens de film de tranen. Van woede en verbijstering over wat zwarten door blanken is aangedaan. En van dankbaarheid voor wat Martin Luther King en de zijnen daartegen hebben gedaan.

De film zet MLK niet neer als een held, maar als een gewoon mens zoals wij: doodmoe, twijfelend, wanhopig, overspelig. Maar ook als een man die ging en dóórging, omdat God hem riep, en die als een twintigste-eeuwse Mozes zijn volk naar de vrijheid leidde. ‘Thank God almighty, we are free at last.’

Net als twee jaar geleden komen ook de vragen. Waarom bleven de ‘Bijbelgetrouwe’ blanke christenen van Amerika in deze strijd aan de kant staan? Of erger: waarom bestreden ze MLK en verdedigden ze de rassendiscriminatie met een beroep op de Bijbel? Tijdens mijn bezoek aan Selma en andere met de rassenstrijd verbonden plaatsen als Montgomery, Birmingham en Atlanta heb ik daar onthutsende voorbeelden van gezien.

MLK’s beweging voor gelijke rechten was ten diepste een christelijke beweging, die appelleerde aan wat de Bijbel zegt over recht, gerechtigheid en verzoening door het kruis van Christus. Maar onze geloofsgenoten in Amerika hadden daar totaal geen oog voor. En wij hier in Nederland evenmin. Ik las er vele jaargangen van Opbouw op door, maar daarin werd met geen woord gerept over de strijd van MLK tegen de gruwel van de rassenscheiding. Wel vond ik herhaaldelijk een verdediging van de apartheid in Zuid-Afrika.

Verbijsterende verblinding? Jazeker. Maar waar zijn wij vandaag blind voor? Over welke ‘zonden der vaderen’ gaat de film die onze kleinkinderen over vijftig jaar bekijken? Over homo’s of vrouwen in de kerk? Over onze omgang met Gods schepping of met zijn schepselen op de vlucht? Ik weet het niet. Maar Selma laat zien dat je met heel je orthodoxe geloof zomaar aan de verkeerde kant kunt staan.