Column: Dikke Ik

De humanistische filosoof Harry Kunneman heeft een scherpe beschrijving gegeven van de huidige tijdgeest. Hij introduceert de term ‘Dikke Ik’ om uit te drukken dat we steeds individualistischer worden en onszelf steeds belangrijker gaan vinden. Daarmee komt het ‘samen’ van de samenleving in het geding: het wordt steeds moeilijker voor Dikke Ikken om echte relaties met elkaar aan te gaan.

De tijdgeest van het Dikke Ik komt sterk naar voren in e-mails die ik over de coronawetten krijg. De teneur van veel mails is: u moet naar mij luisteren en u moet tegen stemmen. Een mail sprong eruit. Die begon met de vraag of ik een Mengele of een Nightingale, een antichrist of een christen was. De suggestie was duidelijk: als je voor coronawetten stemt dan behoor je tot de eerste categorie.

‘Uw antwoord is heel belangrijk voor mij’

Op de een of andere manier trok deze mail mijn aandacht. Ik reageerde, er ontstond een mail discussie en ook de toon veranderde. De laatste zin van de laatste mail die ik kreeg ontroerde me: ‘Uw antwoord is heel belangrijk voor mij.’ Met andere woorden, achter de minder fijngevoelige vragen ging een diepe wens schuil om gehoord te worden en een eerlijk antwoord te krijgen.

Boosheid komen we overal tegen. In de kerk, in de politiek en in de samenleving. Het zou wel eens kunnen zijn dat het bovenstaande verhaal leert dat er meer aan de hand is dan alleen het uiten van ongenoegen over bepaalde besluiten. Dat we aanlopen tegen het fundamentele gegeven dat we eigenlijk alleen mens kunnen zijn samen met anderen. En dat achter al die boosheid en verontwaardiging een diep verlangen schuilgaat om er niet alleen voor te staan, om moeiten met anderen te delen en serieus genomen te worden. Zou het kunnen zijn – ik houd het maar even dicht bij mezelf – dat ik ook zo door de tijdgeest beïnvloed ben dat ik dat diepe verlangen niet echt meer hoor?