Column: De blanke man

Maarten Verkerk | 23 mei 2020
  • Column

Hoe komt het toch dat christenen zich wereldwijd aangetrokken voelen tot het populisme? Deze vraag intrigeert mij al langere tijd. In de afgelopen weken kwam ik tot een schokkende ontdekking.

Ico Maly geeft in zijn boek Nieuw rechts een analyse van de retoriek van Hitler. Ik haal er drie elementen uit. Allereerst de idee van de aangeboren waardigheid van het Duitse volk. Ten tweede de gedachte dat alle problemen in Duitsland veroorzaakt worden door een vijand van buiten. Ten slotte de boodschap van de hoop: als het Duitse volk zijn waardigheid hervindt en als de vijand verslagen wordt, zal het volk weer opstaan.

Populisten zijn er in allerlei soorten en maten

Maly laat zien dat er populisten zijn in allerlei soorten en maten. Wat ze gemeen hebben, is dat ze de bovenstaande retorische elementen op een slimme manier gebruiken. En dat ze de visie delen dat de natie centraal staat en de vrijheid van het individu daaraan ondergeschikt is.

Deze elementen zien we terug in de retoriek van Thierry Baudet van maart 2019. Hij spreekt over een boreale samenleving. Een samenleving met een unieke kracht. Een samenleving waarin de blanke man het weer voor het zeggen heeft. De vijanden van het volk zijn de wetenschappers, journalisten, kunstenaars en bestuurders van het land. Zij hebben Nederland kapot gemaakt. Hij geeft hoop: onder zijn leiding zal ons land weer opstaan en een welvarende toekomst tegemoet gaan.

Op 4 mei hebben we onze doden herdacht. We werden weer geconfronteerd met onze eigen geschiedenis. Met christenen die het nationaal-socialisme fel bestreden hebben en die het omarmd hebben. Baudet heeft gelijk: er zit een unieke kracht in blanke mannen. Een kracht om te vernietigen. In een opstel schrijft de Nederlandse filosoof Hans Achterhuis dat het genade is als we het pad van het kwaad niet gaan en als we tot het inzicht komen dat het kwaad in onszelf zit. Een schokkende ontdekking.

Over de auteur
Maarten Verkerk

Maarten Verkerk is onder meer bijzonder hoogleraar filosofie aan de TU Eindhoven en de Universiteit Maastricht.

Meest gelezen

Column: Vrijzinnig

Column: Vrijzinnig

Dick Westerkamp
  • Blog
  • Column

Er is iets nieuws aan de hand in Nederland. Kerken vinden elkaar. Muren die eeuwenlang mensen gescheiden hielden, vallen weg. Wie zou niet blij zijn?

Lees artikel
Redactioneel: Tot een hand en een voet

Redactioneel: Tot een hand en een voet

Ad de Boer
  • Column

We passen het beeld van de kerk als het lichaam van Christus, waarvan de leden niet zonder elkaar kunnen, graag toe op de plaatselijke gemeente: iedereen is daar nodig. Maar dat beeld geldt evenzeer voor de wereldwijde kerk.

Lees artikel
Column: Goed spreken over God

Column: Goed spreken over God

Eline de Boo
  • Column

Vloeken is in ons land onder christenen ongebruikelijk. Maar zo zuinig als we zijn met vloeken, zo zuinig zijn we ook met God de eer geven voor het goede.

Lees artikel
Column: Geluk

Column: Geluk

Dicky Nieuwenhuis
  • Column

Wat was leuk vandaag? En wat was niet leuk? Deze twee vragen behoren al jaren tot het ritueel als ik ’s avonds mijn kinderen op bed leg. Hoe simpel de vragen ook zijn, het blijft boeiend om naar de antwoorden te luisteren.

Lees artikel

Meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief