Column: Leven in een post-coronawereld

De hele wereld is in de greep van een onzichtbare vijand. Niet alleen zieken, maar ook bedrijven en landen, vooral arme, worstelen om te overleven. Allerlei dingen die vanzelfsprekend waren, zijn op de helling gegaan. Hoe zou het leven hierna eruitzien? Gaan we straks anders met elkaar om, krijgen andere waarden voorrang? Het antwoord op die vraag wordt bepaald door hoe je de wereld ziet. Vanuit je positie van gepamperde westerling kun je denken dat De meeste mensen deugen (Rutger Bregman). Houdt zo’n wereldbeeld stand als mogelijk de chaos uitbreekt?

Onlangs heb ik kort na elkaar twee dystopische romans gelezen, waarin de toekomst wordt verbeeld als verschrikking. In George Orwells 1984 controleert de staat het leven in alle aspecten en is persoonlijke vrijheid onmogelijk. Het overheidsapparaat bedient zich van newspeak, waarmee feiten steeds worden aangepast aan de doelstellingen van de machthebbers.

Klinkt in de crisis Gods megafoon om
een dove wereld wakker te schudden?

In Brave New World van Aldous Huxley is het niet de staat, maar de gemeenschap die alle macht heeft. Alles draait om bevrediging van de behoeften van mensen, die voortdurend worden afgeleid van levensvragen die hun ‘geluk’ zouden kunnen aantasten. Seksuele bevrediging is losgekoppeld van liefdevolle relaties, want dat zou ontregelend werken. Mensen zien niet dat hun leven eendimensionaal is geworden, ze willen zelf ook niet anders meer.

Er is vaker opgemerkt dat onze samenleving meer is gaan lijken op de genotcultuur van Huxley dan op de totalitaire staat van Orwell. Het christelijk geloof is in die context niet alleen achterlijk maar ook moreel verkeerd. Het staat immers het streven naar ongebreideld genot in de weg?

Sommige christenen zien in de coronacrisis Gods oordeel. Anderen willen zo’n rechtstreeks verband niet leggen. Toch zou het in mijn ogen een misser zijn als we ons niet afvragen: wil God ons iets zeggen? Onze cultuur heeft effectief God buitengesloten. Wil dat dan ook zeggen dat Hij er niet is? Of klopt Hij vandaag aan onze deur en klinkt in de crisis Gods megafoon (C.S. Lewis) om een dove wereld wakker te schudden?