Redactioneel: De breuk

Vergeef me, in de schoolbanken heb ik ooit iets meegekregen over ‘de breuk van ‘67’, maar daarmee hield het op. Geen kennis, geen verhalen, geen emotie – bij ons thuis stond Wie zijn wij? van ds. J.H. Velema in de boekenkast, daardoor wist je wat het jaar 1892 had gebracht. De kennis dat onder meer verwikkelingen rondom een attestenbesluit en Telders kijk op de zielenslaap een kerkgenootschap hadden gespleten, had ik niet paraat.

Over hoe de breuk is ontstaan lijkt trouwens geen eensluidende versie te bestaan, hoorde ik laatst van een aanwezige op een regioavond van de regiegroep ‘Op weg naar één kerk’, in Nieuwegein. Ik was ernaartoe gegaan om mijn kennen en verstaan van deze episode uit de kleine kerkhistorie wat te vergroten. Ruim 45 anderen waren er ook, een mooi gemêleerd gezelschap – ouder maar ook jonger. ‘De breuk’ werd meermaals als staand begrip gebruikt, viel mij op. ‘Ik ben van twee jaar na de breuk’, vertelde een gereformeerd-vrijgemaakte bezoekster na afloop. Geboren in 1969, bedoelde ze. ‘Tot nog geen tien jaar geleden leefden we grotendeels in onze eigen, vrijgemaakte zuil. Je bekeek de wereld als binnenverbander, dat zat er heel diep in.’

‘Je bekeek de wereld als binnenverbander,
dat zat er heel diep in’

Na de regioavond bestelde ik het boek Verscheurd door trouw van ds. Johan Schaeffer, over het studentenprotest in Kampen in de jaren zestig. Johan Cruyffs gevleugelde uitspraak ‘Je gaat het pas zien als je het doorhebt’ begreep ik ineens beter. Die 11de november in 2017 was inderdaad, zoals de regiegroep het noemt, ‘een historische dag’, toen GKv en NGK het voornemen tot hereniging bezegelden met afspraken en het delen van brood en wijn. Het was wonderwel gekomen tot een genadige, maar ook dappere keer in een schrijnende kerkelijke kwetsuur, realiseerde ik mij als jarenlang hiervan onwetende.

Ondertussen is de loop nog niet gelopen. In Nieuwegein proefde je naast instemming en vreugde ook twijfel, pijn, bezwaar, zelfs tegenzin. Dat tackel je niet met goede public relations en een welwillend luisterend oor. Ds. Bert Loonstra zegt hier in dit nummer iets wijs over: ‘Organisatorische eenheid is het eindpunt van vaak een lange weg.’